 E. Ruggenaath Eugene Ruggenaath, miembro di Konseho Insular pa partido PAR a tuma nota ku riba insistensha di Diputado Elfrid Capella di partido FOL, BC a tuma desishon 22 di febrüari último pa ser un dil pa kumpra mashinnan di vota nobo pa un suma di 1.2 mion serka e kompania Smartmatic. Manera ya algun suidadano a trese dilanti, un konsulta simpel riba Internet pa kontrolá baiben di e kompania aki mustra bon kla ku e kuenta di Smartmatic no ta bon.
Esaki ta algu sumamente serio, pasobra meskos ku a buska informashon pa yega na e desishon pa stòp uzo di e mashinnan di vota di Nedap, meskos tabata deber di diputado Capella i su konseheronan pa buska drechi di Smartmatic pa promé di sera kualkier dil. Pasobra pa frakshon di PAR e meta ta i mester keda “MAS KONFIABILIDAT I TRANSPARENSIA” di e proseso elektoral aki na Kòrsou. Esei aparentemente no a sosedé i awor e diputado a habri porta pa un káos elektoral dia 20 di aprel awor. Suskrito ta lamentá esaki i ta urgí BC pa rekonsiderá e desishon di introdusí mashin di vota nobo sin e debido koutela i preparashon ku ta indespensabel den un kaso asina fundamental pa nos derecho konstitushonal di vota.
Publisidat negativo i devastador entorno SmartmaticE website di IVCD, International Venezuelan Council for Democracy, tin un “database” ku, relashoná ku Smartmatic i nan kompania supsidiario, Sequoia, ta kontené 19 artíkulo ku den título palabranan manera: “froude elektoral, konspirashon internashonal, rumor i mal-informashon, investigashon pa sa ken ta doñonan, kònkelmentu, mal-funshonamentu severo, fayonan na granèl, etc.”. Den e konteksto aki ta resaltá e ròl ku e mashinnan di Smartmatic a hunga den e froude elektoral di 2004, kaminda Hugo Chavez, segun diferente informe investigativo di nivel, a manipulá e referèndem revokatorio na su fabor. Supuestamente, un enkuesta hasí durante di elekshon a indiká derota di Cháves di 59% kontra i 41% pro, pa despues ora anunsiá resultado ofisial esaki bòltu den un viktoria pa Cháves 58% pro pa 42% kontra. Historia dudoso i kamuflá di SmartmaticWebsite “ Vcrisis ”, kòrtiku pa “Venezuela den krísis”, ta duna un relato konsiso di e historia di Smartmatic, ku ta unu sumamente dudoso. Ku kompanianan registrá na Kámara di Komersio na Kòrsou, na Amsterdam, na Caracas i na dos siudat na Merka, Smartmatic a krea un ret korporativo pa kamuflá su identidat. “Vcrisis” ta reportá, ku den Miami Herald di 28 de mei 2004 e korant ta siñalá moveshonnan straño i ta mustra ku tin konekshonnan entre Smartmatic i alto ofisialnan di gobièrnu Venezolano. Ora e periodista Venezolano, Orlando Ochoa Teran, a “follow-up” riba e artíkulo di Miami Herald, e ta bin deskubrí relashonnan di amistat i òf familiar entre doñonan di Smartmatic i entre otro Jose Vicente Rangel, eks-visepresidente i Bernardo Alvarez-Herera, embahador di Venezuela na Merka. Fiasko na Chicago den elekshonan primario 2006Entre e artíkulonan relashoná ku Smartmatic riba http://www.vcrisis.com/ tin diferente ku ta sumamente preokupante. E promé ta tokante e fiasko aña pasá na Chicago ku e mashinnan di vota di Sequoia/Smartmatic i ta motibu pa Kòrsou paga masha tinu. E debakel a laga Chicago ku un debe di 16 mion dòlar, sin konta e gastu dje aparatonan. Den e “hearing” na Chicago e director di Smartmatic, Jack Blaine, a representá e kompania i a kontestá pregunta hasí pa Aldermen Edward M. Burke, ku a enkabesá e komishon finansiero, William Beavers, ku a enkabesá e komishon di presupuesto i operashon gubernamental, i Richard Mell, ku a enkabesá e komishon di protokòl i étika. E artíkulo tokante posibel konspirashon di Hugo Chavez, ta duna un relato mas amplio. Integrantenan dje pènel ariba menshoná, ku no a keda nada satisfecho, a bisa entre otro:
- Ku tabata e pió elekshon den 32 aña na Chicago;
- Ku despues di 3 siman tabatin resultado di meramente 25 di un total di 65 distrito elektoral (precinct).
- Ku e mashinnan di vota a duna problemanan serio i a faya di produsí resultadonan eksakto na tempu; di un total di 1761 mashin di vota, 707 no a funshoná.
Nan a konkluí, ku pa loke ta transparensha, siguridat i konfiabilidat tin hopi motibu pa paga masha tinu ku Smartmatic, tantu komo kompania, tantu pa kalidat di su produktonan. Suskrito ke urgí diputado Capella i su konseheronan pa tuma bon nota di e fiasko na Chicago. Desaroyonan resien entorno Smartmatic/SequoiaMas informashon preokupante ta optenibel riba e website http://www.votetrustusa.org/ , un organisashon pro-votadó ku ta monitor tur desaroyo na Merka relashoná ku mashinnan di vota elektróniko di mas di 20 i piku fabrikante. Den anekso 3 tin un resumen di artíkulonan tokante Smartmatic/Sequoia di ultimo lunannan, entre otro: - Na universidat di Princeton nan a “hack” mashin di vota di Sequoia.
- Smartmatic ta anunsiá ku lo pone Sequoia na benta.
- Smartmatic ta saka kurpa for di investigashon di CFUIS, e komishon ku ta investigá invershonnan di eksterior na Merka.
- Smartmatic ta engañá New York.
- Boton tras dje mashin di vota ta pèrmití un votadó registrá múltipel voto.
Tur esaki seriamente ta oumentá e duda i ta motibu pa pidi un “screening” intensivo di Smartmatic i su práktikanan korporativo. Bou di sirkunstanshanan aki i ku asina poko tempu pa garantisá konfiabilidat i transparensia di henter e proseso elektoral no ta rekomendabel, ni responsabel, pa introdusí mashinnan nobo pa e kontienda elektoral benidero aki na Kòrsou. Mirando ku e último informenan a krea bastante duda den e sistema di vota proponé pa BC, ku konsekuensha ku resultado di e próksimo elekshon for di awor ta kuestionabel, suskrito ta urgi BC pa rekonsiderá e desishon di 22 di febrüari pa bai laman ku Smartmatic. Frakshon di PAR ta keda para ariba ku un sistema nobo mester ta mihó ku esun aktual i mester krea más konfiabilidat i transparensha den nos proseso elektoral en bes di mas duda.
Hasiendo uso di artíkulo 37 di Reglamento di Órden, dia 7 mart, 2007 Eugene Ruggenaath a hasi e siguiente preguntanan:
- BC laga investigá mashinnan di vota di Smartmatic, meskos ku aparentemente a hasi ku esnan di Nedap, òf a bai simplemente tras dje presentashon ku e kompania a duna aki na Kòrsou?
- BC i Konseho Supremo Elektoral, asistí pa SOAB, a hasi un audit ekstenso di e sistema di Smartmatic manera tabata e kaso ku esun di Nedap? Konseho Insular por risibí e rapòrtnan aki? (Smartmatic i Nedap)
- Tin instanshanan independiente, pues sin afiliashon politiko òf gubernamental, ku a hasi un investigashon profundo di e sistemanan di Smartmatic? Konseho Insular por risibí e rapòrtnan aki tambe?
- BC ta konsiente dje reputashon dudoso dje kompania i e supuesto konkeshonnan ku e régimen di presidente Hugo Chavez? Kiko BC ta bai hasi pa evitá kualkier tipo di metementu djafó den nos asuntunan interno?
- BC a tuma nota di artíkulonan den korantnan manera Miami Herald, Chicago Tribune, Oakland Tribune, Wall Street Journal, Rocky Mountain News, ku ta reportá problema ku e mashinnan di vota di Smartmatic/Sequoia na diferente parti di Merka?
- BC ta na altura ku Smartmatic ta bai bende nan supsidiario Sequoia i por splika kiko esaki ta nifiká pa palabrashonnan ku e kompania a hasi ku Kòrsou? For di unda e “support” di Smartmatic pa Kòrsou ta bini? For di Merka òf Venezuela?
- Ki tipo di envolvimentu e ingenieronan di Smartmatic lo tin ku e mashinnan durante e proseso elektoral? Kiko BC ta pensa di hasi pa eliminá kualkier tipo di “tovermentu” ku e mashinnan di vota?
- Mirando ku “sertifikashon” di e aparatonan no a keda kumplí kuné na un manera satisfaktorio den e kaso di New Jersey, kon BC ta pensa di evitá tipo di pifionan asina?
- Tumando tur kos na kuenta, BC por garantisá nos komunidat ku e proseso di introdusí mashinnan di vota nobo i e selekshon di Smartmatic ta kuadra ku normanan di bon gobernashon i ku lei ku ta reglamentá elekshonnan?
- Artikulo 70 di nos “Kiesreglement” ta bisa ku e mashin mester garantisá (“waarborg”) sekresia di voto (“het geheime karakter van de stemming”). BC òf Kolegio Supremo Elektoral, por garantisá pueblo di Kòrsou esaki sin duda?
- Kiko Konseho Supremo Elektoral i SOAB a opiná di e eskoho pa kumpra e e mashinnan di vota nobo Smartmatic? Konseho Insular por risibí e konsehonan (inkl audit report) di Konseho Supremo i SOAB?
Finalmente Ruggenaath a urgí BC pa laga SOAB hasi un “pre-audit” di e trayekto kompleto di selekshon, evaluashon, análisis di riesgo, pa duna nos komunidat e garantia ku tur kos a bai i lo bai segun normanan di bon gobernashon i konforme nos “Kiesreglement” den e próksimo kontienda elektoral; si a kaso Diputado Capella i BC ta insistí pa implementá e sistema nobo. Den e kaso aki Eugene a urgi pa BC i Kolegio Supremo Elektoral pone tur garantia (“safeguards”) na lugá pa garantisá seguridat, transparensha i konfiabilidat den e elekshon di 20 aprel próksimo. Mas aleu, mirando e embergadura di e elekshon aki ta sugerí pa aserká un instansha independiente internashonal manera Nashonnan Uní (U.N.) pa supervisá e proseso elektoral den su totalidat. Mas garantia mas mihó. |