I p’esei slotverklaring no por ta bon. (
Download e komunikado aki)
Wèl wèl. For di ki dia un pida papel a haña tantu poder asina? Ku 2 plak’i sintí bo ta mira di inmediato ku no ta papel pero ta hende ta kousa di tur e problema. Si nos por a diskutí di un manera sivilisá ku otro lo no tabatin kiebro di relashon ni harmonia,ni den pueblo ni den famia. Si no ta pasobra hende traidor a bisa “si” awe pa bisa “no” mañan lo no tabatin kaida di gobièrnu. E distansha entre tantu riku i pober komo pretu i blanko ta hende ta foment’é.
Awor puntra bo mes. Dikon no ta diskutí na un manera sivilisá? Dikon ta traishoná partner den gobièrnu? Dikon ta fomentá desunion i rabia den komunidat? Ta pasobra no tin argumento válido pa bo ta kontra di slotverklaring. Sin argumento válido e úniko kaminda ku ta sobra pa pusta boka ta pa bisa kos, lansa insinuashon ku ta bruha tera. Na ingles nan ta bisa “ïf you can’t convince them, confuse them”. Si bo no pos konvensé nan,konfundí nan.Esaki ta eksaktamente loke esnan kontra di slotverklaring ta hasi.
Pa falta di argumento válido nan ta trata di krea un ambiente konfuso. Nan ta instigá un kontra otro. Nan ta trata di krea un ambiente emoshonal i di enemistat ku ta pone ku hende ta kontra slotverklaring, djis pasobra nan ta kontra. Den nan konfushon nan ta ni komprondé ni por splika dikon. I kaminda e instigadonan ta eksitoso den nan afan pa venená mente sano, nos ta pèrdè e importansha di e slotverklaring pa bienestar di Kòrsou for di bista.
Sr. Camelia a splika dikon slotverklaring no por ta bon. Na nos manera di mir’é no ta slotverklaring pero ta hende ta kousa tur e situashonnan negativo ku sr. Camelia ta konstatá. Siguiendo su lógika por konkluí ke e hendenan aki no por ta bon. Sea nan ta ignorante i no sa mihó, òf nan ta bon informá pero intenshonalmente ta malinformá pueblo pa nan probecho polítiko i personal. Pueblo ojo! Hende ku ta ignorante òf ta malinformabo hamas por representabo na un manera digno di bo konfiansa!.
E remitido di sr. Camelia ta un bon ehèmpel di kon ta bruha tera, krea konfushon. Ku poko palabra, i dos plak’i sintí por invalidá su argumentunan, un pa un.
Argumento 1: “A brua asuntunan di debe ku un kousa noble manera futuro struktura estatal.”
Ta masha bunita ku Kòrsou ta bira outónomo den reino, pero ku e debe di 5.000 mion florin e outonomia ta un outonomia bashí. Pa nos ta franko ta bon pa pueblo realisá ku nos outonomia tin dékada ku e ta na hipotek. Promé ku PAR a lanta na 1993 (i a drenta konseho insular di Kòrsou na 1996) e partidonan polítiko a fia sèn sin miserikòrdia.
Ta nan mal maneho a inspirá Miguel Pourier pa drenta den polítika pa kambia rumbo di pais. A ni sa nan no tabata sa kon grandi e debe tabata! Ta PAR a pone akountent traha i deskubrí mas di 1700 mion florin na debe skondí i no formalisa ( e ultimo aki ta splika kon bon e administrashon finansiero tabata). Na final di e konteo a bin resultá ku e debe total tabata suma 4000 mion florin. Un pais tamaño di Antia ku un debe asina grandi ya no ta outónomo mas pero mester biba na amèn di esnan ku e debe!
Slotverklaring, marando struktura estatal na solushon di e problema di debe, ta krea un situashon kaminda nos ta rekobrá gran parti di outonomia real bèk.
Manera a splika na argumento 1, pa logra un outonomia berdadero pa Kòrsou mester buska un struktura nobo i haña solushon pa e problema de debe samsam ku n’e. P’esnan ku no sa, e palabra “paralelo” ta nifiká samsam, banda di otro, n’e mes momento. Segun e ponensia aki aparentemente sr. Camelia ta haña ku nos a kumpli kabalmente!
Argumento 3: “A entrega e outonomia ku nos grandinan a lucha duru p’e, pa un saku di plaka ku no ta eksistí.”
Aki nos tin ku duna sr. Camelia rason parsialmente. En bèrdat a entregá e outonomia ku nos grandinan a lucha duru p’é. Pero no durante negoshashon di slotverklaring. A kuminsá entregá outonomia for di añanan 80 dia gobièrnunan a kuminsá fia sèn pa loko.
Laga nos splika dikon. Ora gobièrnu gasta mas sèn ku ta haña na impuesto, gobièrnu mester fia plaka. Riba su mes esaki no ta malu basta ku fia plaka pa realisá benefisio ku ta baha gastu den futuro. Ku e sèn ku ta spar den futuro por paga e debe. Un otro ehèmpel ta ku ta fia plaka pa subi entrada di gobièrnu strukturalmentu. Ku e entradanan adishonal por paga e debe. Pero si fia plaka pa paga gastunan diario lo mester sigui fia plaka den futuro, komo ku no tin entrada pa paga debe ni interes.
Gobièrnunan na turno a nenga di baha gastu miéntras ku e entradanan di impuesto a baha konsiderablemente pa motibu di devaluashon di bolívar (turismo), lei kontra di offshore na Merka i Hulanda (servisio finansiero) i Shell ku a sera su portanan. Gastu ku tabata surpasá entrada grandemente i mandatarionan ku no tabata hasi sufisiente pa trese kambio ta orígen di e problema. Si no tabata p’esei awe no mester a buska solushon pa debe! Loke nos ke hasi ku e slotverklaring ta rekobrá nos outonomia berdadero bèk, ku yudansa di Hulanda. Hulanda ta dispuesto pa paga pa e fayonan hasí pa nos mes. Ta un oportunidat úniko ku niun otro pais lo ofresé nos.
Argumento 4: “Ke laga makambanan via leinan di reino bin dikta riba yu di Kòrsou.”
Den e konteksto aki e palabra “makamba” tin konotashon rasista. Riba su mes un manera di pensa repudiabel i bobo. E úniko nashon ku lo duna nos un man di bèrdat ta Hulanda. Si nos ke keda den reino nos mester sigui regla di reino.
Mas aun e ponensia aki no ta kuadra ku bèrdat: ta Antia huntu ku Hulanda (den forma di e asina yamá concensus-rijkswet) lo atendé ku nos asuntunan. Manera ta kustumber dentro di Statüt pa mas ku 50 aña no tin nada di ku un ta manda riba e otro. Ta trata di un koperashon entre dos partner igual.
Argumento 5: “A mara Kòrsou mal mara na e sobra islanan, ke men un Antia Restrukturá.”
Kon por a mara Kòrsou na nan sin mara nan na Kòrsou? Tur isla ke pa eliminá Antia. Niun lo no aseptá antia den niun forma restrukturá. Si a mara Kòrsou mal mará ta straño ku e otro islanan ku konsekuente tambe ta mará, aparentemente no a ripará nada.
Al kontrario. E manera ku e otro islanan si ta sigui negoshá ke men ku esnan na Kòrsou ku ta mira un Antia Restrukturá den slotverklaring ta mira spoki. No laga nan spantabo ku kuenta di zumbi. Mustra nan ku bo tin 2 plak’i sintí i no aseptá pa nan insultá bo inteligensia
Anto kaminda ta papia di koperashon, laga nos no hasi nos mes ridíkulo. Si paisnan grandi manera Alemania, Fransia, Italia, Spaña i Hulanda disidí ku nan ta traha huntu pa por ehèmpel nan tin un solo moneda (euro), ta kiko por tin kontra pa sinku isla chikí (ku semper tabata huntu) traha ku otro?
Argumento 6: “A laga Hulanda ta pone debe di Antia riba lomba di Kòrsou”
Loke sr. Camelia ta skibi, no ta kuadra ku realidat. Nos ke koregí e frase aki asin’aki: “A kumbiní pa laga Hulanda paga e debe di Antia por kompletu i gran parti di e debe di Kòrsou.” Pasó Hulanda ta tuma debe di tur isla di Antia plús parti di e debe di Kòrsou!
Argumento 7: “A bin for di Hulanda bin kore paranda polítiko ku slotverklaring”
Loke a bin sosodé ta ku a forma dos grupo di partido polítiko. Un grupo rabia, ku ta sapatiá, grita, zundra i ta instigá pueblo sin ofresé alternativa berdadero. E otro grupo ta trankil pasobra nan sa ku e slotverklaring ta e úniko alternativa. Esnan ku ke plak e etikèt di “kore paranda polítiko” riba e hecho ku nos no ta skonde ku nos ta kontentu ku e resultado lográ, dal bai.
Argumento 8: “No ke kumpli ku deseo di pueblo.”
Si slotverklaring ta hasi un kos ta kumpli ku deseo di pueblo! Pa kuminsá pueblo a skohe pa keda forma parti di Reino. Anto pa forma parti di Reino, mester tin koperashon ku bo partnernan den Reino. Na un banda e akuerdo ta enserá ku Hulanda ta kumpli ku nos, eliminando e debe antiano den su totalidat. Adishonalmente ta eliminá gran parti di e debe di Kòrsou. Di nos banda nos ta koperá pa evitá ku nos ta kai den mesun tipo di abismo den futuro, kreando debe nobo. Finalmente ta establese regla pa evita abuso di poder hudisial pa drecha kalidat di gobernashon.
Banda di algun argumentu fofo, sr. Camelia ta brinda algun alternativa pa slotverklaring tambe. A yeg’ é ora pa analisá nan supuesto alternativanan.
Alternativa 1: “Tuma kurashi splika Hulanda ku debe di Antia ta debe di Reino ora Antia no tei mas, i no di Kòrsou.”
Alternativa number un di sr. Camelia ta demonstrá un falta di responsabilidat alarmante. Ta nos mes a krea e debe astronómiko den pasado, tantu na nivel di gobièrnu sentral (Antia) komo na nivel di gobièrnu insular (Kòrsou). No ta Hulanda a fòrsa nos pa hasi esaki!
Ta ku ki kara ta pidi pa un status outónomo den reino si nos no aktua responsabel pa loke ta nos status outónomo den reino aktual. Dia a firma Statüt na 1954 antianonan a haña outoridat pa hasi i deshasí loke nan tabata ke pa loke tabata pais Antia Hulandes. Asina bo aseptá outoridat, bo ta aseptá responsabilidat pa konsekuensha tambe. Nos mes hendenan, bou di nan outoridat komo gobernante i representante di pueblo, a krea e debe. Kon por kere ku nan no ta responsabel pa e debe ku ta konsekuensha di nan aktonan? Ku ki kara ta pidi Hulanda pa paga nos debe i alabes duna nos mas outoridat, hasta mas responsabilidat si nos no para responsabel pa nos mes aktonan di pasado?
A uza mayoria di e plaka fiá pa paga salario di ámtenar yu di Kòrsou i pa rindi servisio na pueblo di Kòrsou. Ademas ta polítikonan di Kòrsou semper a dominá gobièrnu sentral. Kon awor por kana bisa ku ta e otro islanan a krea òf a probechá di e debe astronómiko?
Pero e punto aki ta irelevante si skohe pa slotverklaring. Segun slotverklaring debe antiano ta stòp di eksistí. Hulanda lo paga debe antiano por kompleto i lo paga gran parti di e debe di Kòrsou tambe.
Alternativa 2: Sinta na mesa i negoshá ku esnan ku bo debe, manera APNA, SVB, etc. i no ku Hulanda ku no ta den e asuntu aki.
Alternativa dos ta mustra un falta di sentido i konosementu di realidat finansiero.
Renegoshá debe por lo general no ke men ku e debe ta baha. Den mihó kaso e banko por dunabo un chèns pa paga e debe riba un término mas largu. Bo pago mensual ta baha en bèrdat pero bo gastu di interes ta subi, ya ku bo ta fia sèn pa un tempu mas largu. E gastu èkstra di interes lo duna ménos espasio ainda pa paga pa edukashon, salubridat, hustisia i otro áreanan klave pa nos komunidat. Renegoshá debe lo resultá de ménos outonomia den futuro. Esei no ta loke pueblo ke.
Mas aún ta NOS fondo di penshun nos ta suak di e manera aki. Sènnan ku mester usa pa paga penshun di nos grandinan ta usa pa paga gastunan di gobièrnu! Ta tristu ku un hende ku pa años tabata direktor di Sociaal Economische Raad, i ku mester sa mihó, por malinformá pueblo di e manera aki!
No laga esnan ku mester sa mihó planta simia di konfushon. No kere mes ku APNA, SVB, ets. Lo por regalá nos e debenan. Nan si ta aktua di un manera responsabel pa esnan ku ta stòrt plaka awe pa haña penshun i kuido médiko mañan. Si tabata por a regalá gobièrnu e debe nan lo a hasi esaki dia bieu en bes di pone “beslag” riba propiedat di gobièrnu (akshonnan di Curoil por ehèmpel).
Alternativa 3: Aktualisá e rapòrt di Debe Nashonal i ehekutá esaki.
Alternativa 3 te demonstrá un falta di sentido di urgensha pa solushoná entre otro e situashon di pobresa teribel ku hopi di nos ko-siudadanonan ta aden.
Sigui produsí mas papel, mas rapòrt, no ta solushoná e problema. E kantidat grandi di rapòrt den lachi, ku no a uza, a sirbi solamente pa oumentá gastu i konsekuentemente e debe. Si nos aktualisá e rapòrt nos lo gasta mas sèn pa posiblemente produsí konseho nobo pa dil ku nos debe. Si en kambio nos skohe pa slotverklaring nos ta dil ku e debe na un manera mas efikas ku aktualisahon di kualke rapòrt. Slotverklaring ke men eliminashon di gran parti di debe. Aktualisahon di rapòrt na promé lugá ta oumentá e debe.
Tur e añan ku a pasa e rapòrtnan tabata t’ei. Niun hende no a prohibí o stroba nos pa ehekutá nan. Ta NOS MES a keda sin implementá e rapòrtnan ora mester a implementá nan, a lo menos den nan totalidat. I e motibunan ta bon konosi.
Ademas si nos traha mas rapòrt nos te pèrdè tempu balioso pa kombatí e pobresa agudo i kresiente ku ta asotá nos Kòrsou.
Alternativa 4: Evitá di skohe pa partidonan ku juist a krese e debe último aña nan. Nan a prueba kaba di no por.
Aki sr. Camelia ta pidi pueblo pa duna Fòrsa Kòrsou un chèns pa awor nan sigui oumentá e debe. Si bo no aseptá slotverklaring no tin manera pa e debe stòp di krese.
Si nos eliminá e debe so nos por kuminsá duna pueblo e sosten nesesario pa krea un futuro briante. Si en bèrdat nos tin bienestar di Kòrsou na pechu nos tin ku evitá di traha ku partido ku no ke eliminá e debe. Tristu pa hende ku den nan funshon komo direktor di departamentu di finansa o direktor di Sociaal Economische Raad nunka no a koperá pa solushoná nos problemanan, ta pensa di e manera akí. Si ta esaki ta warda nos, mihó wak pa nan keda leu for di gobièrnu!!!
Konklushon
Ta tuma algun palabra pa splika, pero no ta dje difísil ei pa desbaratá ponensianan kontra di slotverklaring. Ku un fasilidat mas grandi ainda por bari tur – asina yamá – “alternativa” for di mesa.
Tristu pero bèrdat: mas ku kuater luna a pasa sin ku a produsí niun argumento ni alternativa válido pa slotverklaring. E úniko kos ku nos ta tende ta ku nan ta kontra. Te dia di awe nan no por splika kon nan ta pensa pa solushoná nos problema di debe, kon nan ta proponé pa kombatí pobresa, drecha enseñansa, baha kriminalidat, ets. ets.

Vota PAR!
Si bo ta kontra slotverklaring pero bo no ta bin ku otro solushon ke men ku bo ke pa pueblo di Kòrsou keda manera nos ta: stanká finansieramente, ku un pobresa spantoso, ku un enseñansa defisiente, ets. ets. Bunita!
No tin mas siegu ku esnan ku no KE mira. Pueblo, e ora a yega pa bo habri bo wowo. No tin nada mihó pa bienestar di pueblo di Kòrsou ku no ta slotverklaring. Asina simpel kos ta!